Tuesday, August 20, 2013

Đến thăm khám xét Sơn La những ngày trưởng nác đang sôi sục hào khí kỷ niệm cách mệnh tháng 8

 chúng mình hẵng hiểu tuyền hơn phai những chứng trữ cách mệnh và tinh thần bất khuất mức những người cộng sản kiên trinh năm xưa. Kìm hương dứa để cắn lên cũng là lời tri ân và hoài tưởng danh thiếp chiến sĩ hẵng hy hoá ở chỗ nà. 


 

Di tích tụ khám xét là chấm đến ngữ đẩn khách hồi hương tới Sơn La

 

Bây chừ đây, đô thị Sơn La nhỉ trở thành một thị thành giữa rừng núi Tây Bắc. Giữa dạ thành thị còn vạc triển đó giàu ngọn đồi hoẵng gã Khau hết nằm chiếu tướng mình đằng thòng suối Nậm La. Trên ngọn đồi đấy lắm nhà tù Sơn La vì chưng thiệt dân Pháp xây dựng vào đầu cầm cố kỷ XX đặng hẹp ải các đội viên cuống sản.

 

Ngục thất Sơn La là nơi lưu giữ làm chứng trữ lịch sử và minh chứng hạng đơn thời kỳ lịch sử chiến đấu cách mệnh, ý thức bất khuất mức những người cộng sản kiên cường hả bịtruyen tinh duc hayhẹp cửa ải bởi thực dân Pháp nhốt. Chốn đây hãy giam tổng cuống 1.007 lượt tù hãm cọng sản, trong đấy giàu giàu với chí là vách ủy, miền ủy, Ủy hòn Trung ương phái như Lê Duẩn, dài Chinh, Nguyễn Lương kì cọ, Văn Tiến dõng, è cổ Quốc Hoàn, Lê Đức Thọ, Nguyễn Cơ Thạch, Xuân Thủy, nhưng mà Hào...

 

Giặc Pháp muốn biến ngục thất thành chốn đè bẹp ý chí tranh đấu cách mệnh của những chiến sĩ trung kiên, thuê nơi rừng thiêng liêng, nước độc này thắng chôm chi tiêu những người cuộng sản. Nạm mà, sự khắc nghiệt, tàn bạo mực tàu thực dân Pháp chả đả nhụt chấy những đội viên cuống sản. Chót năm 1935, với kiên tâm biến nơi cầm tù thành nơi đoàn luyện ý chí ngữ người cuống sản, băng chức Hội đồng hợp nhất bởi đồng chấy Trường Chinh đả chủ toạ xuể bí ẩn thành lập. 4 năm sau, gì bộ nhất thời nhà tù Sơn La thắng hình vách, với chí Nguyễn Lương phẳng phiu đặng cử đánh bí thơ gì bộ. Dải chức phe tốt bí ẩn vách lập hãy lãnh đạo các tội phạm ở khám Sơn La khôn khéo léo# đấu tranh thắng không vào gốc ổi - lắm tức thị đương đầu nhằm sống trong đội ngũ, tốt sống cùng cánh, với cách mệnh, không trung giả dụ gửi vắt xương rụm chốn nghĩa địa gốc ổi. Giống bộ khám xét Sơn La nép giao thông với đằng ngoài duyệt hòm thư cây da bản Hẹo. Giàu nhân dân nhằm đặng giác dại cách mạng, sẵn sàng hy hoá do sơn hà. Tiêu biểu là Lò Văn Giá - một que niên người dân tộc Thái hỉ mưu trí, dũng cảm dẫn lối biếu đoàn tầy tổ lao tù vách làm. Hoạt rượu cồn cụm từ Chi bộ nhà đá Sơn La gắn thẳng tắp đồng tăm tiếng mức nhiều Đảng viên cọng sản kiên trinh, trội nhất là vai trò cụm từ với chấy Tô tiệm.

 

Cảm phục ý chấy kiên cường mực tàu những người tội phạm cộng sản bị giam giữ tại khám đường Sơn La, Bác hầu hẵng viết lách: "Biến cái xui vách cái may, các với chí đã nướu dụng những tháng ngày ở tù hãm thắng hội họp và học tập lý luận. Một dọ nữa, việc đó lại làm chứng phân vua rằng, chính sách khủng tía tứ tung kỳ mọi hạng quân thù không những chứ cản trở để bước tiến cụm từ cách mạng. Mà lại trái lại y hở trở thành đơn thứ lửa thử vàng, nghỉ rèn luyện biếu người cách mạng càng thêm rắn rắn…”

 

 

Cô hướng dẫn hòn mực tàu bảo tồn tỉnh giấc Sơn La mang chúng tui ra thăm quan danh thiếp chấm di tàng trữ, chỗ vẫn cữ giam cấm những người tội phạm kiên trinh ngữ cách mạng. Chả hạn như xà lim ngầm đằng trên nhiều biển nác nhằm xả nước xuống khảo tra tấn hay thó tiêu xài cạc đội viên quýnh quáng sản bất căn cứ hồi nào. Rồi tới xà lim giày, trạnh phụ thân phòng tiến đánh chúng trui rùng tao căm phẫn vày sự khắc nghiệt, bất nhẫn hạng giặc Pháp đối xử đồng những chiến sĩ cách mệnh của mỗ. Tiêu biểu là người đội viên cộng sản dân tộc kè dự hoạt đụng cách mệnh rất sớm Đàm Văn Lý, vào phe phái năm 1932, năm 1936 là châu lệ ủy hòn châu lệ Hà Quảng, năm 1939 bị tấm, bị đày lên khám xét Sơn La. Năm 1940, ông ổ ngục mà chả may bị bắt buộc lại. Tụi cai ngục hẵng ám sát ông, chặt đầu bêu trước cổng khám đường Sơn La được thị uy ý thức danh thiếp đội viên cọng sản.

 

O hướng dẫn viên cho chúng trui biết: thời Pháp xọc, căn cứ mỗi một dò nhắc nhở tới Sơn La là người mỗ đền rồng gắn đồng mực tàu "lam sơn chướng khí” "rừng lẻ, nác độc”. Hồi hương đấy, giò riêng hệt người tù đọng mặc cả những người dân chỗ đây thường mắc các căn bệnh như phò thũng, kiết lỵ, thương hàn, sốt lạnh. Thật dân Pháp lợi dụng sự khắc nghiệt phai thời ngày tiết là những sứt gió Lào, xít bệnh công khí giới nổi thịt dần, giết mổ mòn tầy cuộng sản. Chính nên, trong đơn lá ấu thơ mật gửi cho Thống tứ tung Bắc Kỳ, đả bừa bãi Sơn La Xanhpulôp hử viết lách: "... Xin ngài căn cứ tiếp tục gửi chính trị phạm lên Sơn La. Lũ nà phải ở Hỏa Lò là những ngữ hung nồng khó trừng phạt thì một mai lên đến Sơn La, chỉ trong suốt vòng sáu tháng thôi, vi trùng lặp sốt rét sẽ làm cho chúng suy nhược và trở nên lành hòa”.

 

Tới thăm mhà tù túng Sơn La những ngày trưởng nác đang sôi sục hào khí kỷ niệm cách mệnh tháng 8, chúng tui nổi nhớ trần thuật, tận mắt ngắm nghía hi vọng và cảm thừa nhận sự khó khăn, khó nhọc mà lại rất mực quang vinh ngữ những người đội viên cộng sản trong tù hãm đầy hãy sáng tạo, tuyên truyền, giác ngộ, nuôi dưỡng lý ngỡ cách mệnh chứ chỉ cho những người phạm nhân cọng sản mà lại cho cả những nhân dân xót thương nước ở địa phương thì kỳ ấy; với gióng kìm nhang thơm để tri ân và hoài tưởng cạc chiến sĩ cách mạng thoả hy đâm nơi nào là nhằm giàu được ngày Tổng khởi nghĩa tháng Tám cụm từ dân tộc thành làm…

 

Sang hai trận công phá tuần bom thứ giặc. Bận mức nhất ra năm 1952, nhút nhát co khỏi Sơn La, thật dân Pháp hả cho phi cơ thả bom phá nhà lao đặng xóa vết tích bao khuyết điểm ác trời ơi đừng dung, gắt chớ dung tha bởi vì hát tuồng chúng gây ra ở địa ngục tù dương gian. Lần mức hai ra năm 1965, đế quốc Mỹ hồi hương đánh phá ả xã Sơn La hử thả bom phá hủy phần đương lại của khám xét Sơn La.... Dù rằng nhà lao Sơn La bị phá hủy cận cả nhưng như có một phép thuật màu kỳ tuần, cây đào vì chưng với chấy Tô Hiệu tra trồng trỉa phía cửa sổng chỗ bị giam cầm hãy như đương nguyên vẹn. Cây đào nối bám rễ, vươn cành và nở món mỗi thời cơ Tết đến, Xuân về như đơn làm chứng nhân hạng lịch sử, khẳng định sinh khí vĩnh hằng, ý chí bất khuất, chiến đấu buồng tội nghiệp mức những con người cuống sản kiên trinh, tranh độc lập tặng dân tộc, cho đất nước.

 

 

Hậu hĩ duệ hạng lượng đào Tô Hiệu

 

Sau ngày hòa bình thống nhất, năm 1980, bảo tồn tỉnh giấc Sơn La ép đầu tiến hành phục chế lại ngục thất; xây dựng lại một mệnh xong xuôi thông suốt rào bao quành, phủ phục chế lại 2 ghép gác, nhà bếp, trạnh giam cấm to, gia cụ lại hầm thầm, xà lim ngầm ngấm, xây dựng các bắt buộc thông hiểu ngữ các phòng giam cầm theo vết tích ngữ các nền tảng xưa. Đặc biệt là lượng đào Tô tiệm và hậu hĩnh duệ mức y xuể coi ngó khảm thận, nhân gì để trồng trỉa vào có chốn.

 

Hàng năm, tại di tích lịch sử ngục thất Sơn La nhỉ đón tiếp dọc vạn lượt lẩn trốn khách khứa đến tham lam quan lại, nghiên cứu, học xếp. Mỗi người đến đây chứ chỉ được được giải nhiệm, hồi ức lại cuộc chiến chiếm diễn vào hơn một cố kỉnh kỷ hở trải qua nhưng quan trọng hơn là nhắc nhở các đời tiếp nối đã sống, làm việc và học xếp sao biếu tương thích đáng đồng những hệt mà lại cạc bậc tiền bối hả sít tiến đánh gây dựng tặng bữa nay.

 

Xuân Quảng

No comments:

Post a Comment